Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ÇED raporu hazırlama yetkisini standart bir ticari işletme açılışı gibi değerlendirmez. İlgili tebliğ uyarınca, yeterlik belgesi almak ve korumak için firmada belirli nitelikte personelin tam zamanlı ve sigortalı olarak istihdam edilmesi zorunludur.
Zorunlu asgari kadro
| Pozisyon | Aranan nitelik |
|---|---|
| ÇED Koordinatörü (en az 1) | Kamu veya özel sektörde çevre ile ilgili konularda en az 5 yıl mesleki tecrübe. Ayrıca en az 5 nihai ÇED Raporu hazırlanmasında veya 10 İDK toplantısında görev aldığını resmî olarak belgelemiş olmak. |
| Çevre Mühendisi (en az 1) | Çevre mevzuatı ve uygulamaları konusunda en az 3 yıl mesleki tecrübe. |
| Farklı disiplinlerden uzman (en az 2) | Çevre mühendisi haricinde; kimya mühendisi, biyolog, jeoloji mühendisi, maden mühendisi, inşaat mühendisi, şehir plancısı, ziraat mühendisi, orman mühendisi gibi meslek gruplarından en az 3 yıl tecrübeli iki farklı uzman. |
Toplamda en az 4 nitelikli uzman zorunludur.
İstihdama dair sıkı kurallar
- Tam zamanlı olma şartı. Bu personelin firma bünyesinde tam zamanlı ve SGK kapsamında sigortalı çalışması gerekir. Yarı zamanlı veya danışmanlık şeklinde istihdam kabul edilmez.
- Başka ÇED firmasında çalışamama. Zorunlu kadroda görev alan teknik personel, aynı anda başka bir yeterlik belgeli firmada görev alamaz.
- Ayrılan personel bildirimi. Zorunlu kadrodaki bir personel işten ayrılırsa Bakanlığa derhal bildirilmeli ve mevzuatta belirtilen süre içinde aynı nitelikte yeni personel istihdam edilmelidir. Aksi hâlde firmanın yeterlik belgesi askıya alınır veya iptal edilir.
- Oda kayıtları ve adli sicil. Tüm teknik personelin ilgili meslek odalarından güncel tescil/sicil belgelerini sunması ve kamu görevinden ihraç edilmemiş olması gerekir.
Yetkili kuruluş seçerken nelere bakmalı?
- Güncel yeterlik belgesi durumu. Belge geçerli mi, askıda mı?
- Sektör deneyimi. Maden dosyası ile GES dosyası tamamen farklı uzmanlık gerektirir. Firmanın sizin sektörünüzde tamamlanmış dosyası var mı?
- Bölge deneyimi. İldeki kurum pratiklerini ve tipik itiraz konularını bilmek, süreci belirgin biçimde hızlandırır.
- Akustik ve özel disiplinler. Gürültü, hava kalitesi modellemesi ve jeoteknik gibi başlıklarda hangi uzmanla çalışıldığı — kadroda mı, dışarıdan mı?
- Süreç sonrası sorumluluk. Düzeltme taleplerinde ve İDK toplantılarında kimin görev alacağı sözleşmede net mi?
Sık sorulan sorular
ÇED raporunu kendim hazırlayabilir miyim?
Hayır. ÇED Raporu ve Proje Tanıtım Dosyası, yalnızca Bakanlıktan ÇED Yeterlik Belgesi almış kuruluşlar tarafından hazırlanabilir. Proje sahibi olarak dosyanın hazırlanmasına veri sağlarsınız, ancak belgeyi imzalayacak taraf yetkili kuruluştur.
Çalıştığım ÇED firmasının belgesi iptal olursa dosyam ne olur?
Yeterlik belgesinin askıya alınması veya iptali, firmanın yürüttüğü süreçleri etkiler. Bu durumda dosyanın yetkili başka bir kuruluş tarafından devralınması gündeme gelir. Bu nedenle çalışmaya başlamadan önce firmanın belge durumunu teyit etmek önemlidir.
Bir ÇED firması aynı anda kaç dosya yürütebilir?
Mevzuatta doğrudan bir dosya sayısı sınırı yerine, personel niteliği ve sayısına dayalı bir yeterlik sistemi vardır. Ancak pratikte, kadrosuna göre fazla dosya yürüten firmalarda düzeltme taleplerine yanıt süresi uzar — bu da sizin sürenizi riske atar.